respect แปลว่าอะไร? ความหมาย การออกเสียง -ct และความต่างจาก admire

“respect” ออกเสียงยังไง? กับดักคือเสียง -ct ท้ายคำ

“respect” อ่านว่า /rɪˈspekt/ (ริ-สเป็กท์) โดยลงน้ำหนักที่พยางค์หลัง ทั้งสำเนียงอังกฤษ (BrE) และสำเนียงอเมริกัน (AmE) ออกเสียงเหมือนกันแทบทุกประการ ไม่มีความต่างของภูมิภาคที่ต้องกังวลครับ

ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ “สำเนียงไหน” แต่อยู่ที่ว่า ภาษาไทยไม่มีโครงสร้างพยางค์แบบนี้ ต่างหากครับ

1. วิธีฝึกเสียง /-kt/ ท้ายคำแบบเป็นขั้นเป็นตอน

เสียง /kt/ คือการเอาลิ้น 2 ตำแหน่ง มาต่อกันติด ๆ ครับ

• /k/ = ยก โคนลิ้น ไปแตะเพดานอ่อน (เหมือนตัวสะกด “ก” ในคำว่า “เด็ก”) แล้ว ค้างไว้ก่อน อย่าเพิ่งปล่อยลม
• /t/ = ยก ปลายลิ้น ขึ้นไปแตะปุ่มเหงือกหลังฟันบน แล้วปล่อยลมออกมาเบา ๆ

สิ่งสำคัญคือ ห้ามใส่สระคั่นกลางระหว่าง 2 เสียงนี้เด็ดขาด (“เป็ก-เตอะ” ผิดนะครับ) ให้เลื่อนลิ้นจากด้านหลังมาด้านหน้าในจังหวะเดียวครับ

2. พยางค์แรกต้องเบา พยางค์หลังต้องหนัก

respect ลงน้ำหนักที่พยางค์ที่ 2 คือ re-SPECT ครับ

พยางค์แรก “re-” ในการพูดจริงจะเบามาก จนเสียงสระกร่อนไปเป็น /ɪ/ หรือ /ə/ ฟังแล้วเกือบจะเป็น “เรอะ” มากกว่า “รี” ยาว ๆ ครับ ถ้าเราออกเสียง “รี” ให้ยาวและชัดเท่าพยางค์หลัง คำจะฟังดูแปลกทันที

3. เจ้าของภาษาเองก็ “กลืน” เสียง /t/ เหมือนกัน (แต่ไม่ใช่ทุกครั้ง)

เรื่องนี้ควรรู้ไว้ครับ เพราะฟังแล้วจะไม่สับสน

เวลาเจ้าของภาษาพูดเร็ว ๆ และคำถัดไปขึ้นต้นด้วย พยัญชนะ เสียง /t/ ท้าย respect มักจะถูกกลืนหายไปจริง ๆ ครับ

・I respect my boss. → ฟังคล้าย “ริสเป็ก(ท์) มาย บอส” (t แทบไม่ได้ยิน)
・I respect all of them. → ฟังชัดว่า “ริสเป็ก-ทอล” (t ไปเกาะกับสระของคำถัดไป)

แปลว่าเราไม่ต้องพยายามออกเสียง /t/ ให้ดังเป็นพิเศษทุกครั้งครับ แต่ ต้องออกเสียงให้ได้เมื่อจำเป็น โดยเฉพาะเมื่อคำถัดไปขึ้นต้นด้วยสระ หรือเมื่อ respect อยู่ท้ายประโยคและเราต้องการพูดให้ชัดครับ

“respect” แปลว่าอะไร หมายถึงอะไร? core image คือ “หันกลับไปมองอีกครั้ง”

“respect（อ่านว่า /rɪˈspekt/ ริ-สเป็กท์【คำกริยา・คำนาม】）” ในฐานะคำกริยาแปลว่า “เคารพ” “นับถือ” “ให้เกียรติ” “เคารพ (กฎ・สิทธิ์)” และในฐานะคำนามแปลว่า “ความเคารพ” “ความนับถือ” รวมถึง “แง่มุม・ประเด็น”

คำนี้ประกอบด้วย “re-（กลับไป, อีกครั้ง）” + “spect（มอง）” และมี core image ร่วมกันคือ “หันกลับไปมองอีกครั้ง” ครับ

เพราะฉะนั้น respect จึงไม่ได้แปลว่า “ชอบ” หรือ “รัก” แต่คือการ ประเมินค่าของอีกฝ่ายแล้วยอมรับ ต่างหากครับ นี่คือจุดสำคัญที่จะโยงไปถึงความต่างระหว่าง respect กับ admire ในหัวข้อถัดไปด้วยครับ

ภาษาไทยมี 3 คำ แต่ภาษาอังกฤษใช้ respect คำเดียว

สิ่งที่ทำให้คนไทยงงกับคำนี้ ไม่ใช่เพราะ respect ยาก แต่เพราะ ภาษาไทยละเอียดกว่า ครับ สิ่งที่เราแยกออกเป็น “เคารพ / นับถือ / ให้เกียรติ” นั้น ภาษาอังกฤษรวบเป็นคำเดียวหมดเลย

ประโยคตัวอย่างพื้นฐาน “ความหมายและวิธีใช้”

【คำกริยา：เคารพ・นับถือ (คน)】
・I respect him as a leader.
（ผมเคารพเขาในฐานะผู้นำ）
・She is respected by everyone in the company.
（เธอเป็นที่นับถือของทุกคนในบริษัท ※รูป passive: be respected by）

【คำกริยา：เคารพ (กฎ・สิทธิ์・วัฒนธรรม)】
・You have to respect the rules of the game.
（คุณต้องเคารพกติกาของเกม）
・We should respect each other’s privacy.
（เราควรเคารพความเป็นส่วนตัวของกันและกัน）

【คำนาม：ความเคารพ (นับไม่ได้)】
・He has a lot of respect for his father.
（เขามีความเคารพต่อพ่อของเขามาก）
・I said nothing out of respect for her feelings.
（ผมไม่พูดอะไรเลย เพราะเคารพในความรู้สึกของเธอ）

【คำนาม：แง่มุม・ประเด็น (นับได้)】
・This year’s model is better in several respects.
（รุ่นปีนี้ดีกว่าในหลาย ๆ ด้าน）

ไวยากรณ์และสำนวนสำคัญของ “respect”

รู้ความหมายแล้ว ขั้นต่อไปคือดูว่าคำนี้ถูกใช้ในประโยคจริงยังไงบ้างครับ เรามาไล่ดูทีละจุดกันเลย!

1. respect เป็นคำกริยาที่ตามด้วยกรรมตรง ไม่ต้องใส่ to

เนื่องจากภาษาไทยพูดว่า “เคารพต่อคุณครู” คนไทยจึงมักเผลอเติม to เข้าไปครับ แต่ respect เป็น สกรรมกริยา (transitive verb) ที่วางกรรมต่อท้ายได้เลยทันทีครับ

× I respect to my teacher.
○ I respect my teacher.

※แต่ถ้าเป็น คำนาม ต้องใช้คู่กับ for นะครับ
○ I have a lot of respect for my teacher.

2. “with respect to” = “เกี่ยวกับ” (ไม่เกี่ยวกับความเคารพเลย!)

อันนี้คือสำนวนที่หลอกคนเรียนได้เยอะที่สุดครับ

“with respect to A” / “in respect of A” แปลว่า “เกี่ยวกับ A” เท่ากับ regarding / concerning / about ครับ ไม่ได้มีความหมายเรื่องความเคารพแม้แต่นิดเดียว

ที่เป็นแบบนี้เพราะ respect ในความหมายเก่าแปลว่า “ความเกี่ยวข้อง・แง่มุม” (ซึ่งก็คือความหมาย “in several respects” ที่เราเพิ่งเห็นไปนั่นเอง) สำนวนนี้ใช้ในเอกสารทางการ สัญญา และงานวิชาการเป็นหลักครับ

【ตัวอย่าง】
・With respect to the budget, we need more discussion.
（เกี่ยวกับเรื่องงบประมาณ เราต้องคุยกันเพิ่มเติม）
・The company has no policy in respect of remote work.
（บริษัทยังไม่มีนโยบายเกี่ยวกับการทำงานทางไกล）

3. “with all due respect” = สัญญาณเตือนว่ากำลังจะแย้ง

หน้าตาคล้ายกันมาก แต่ความหมายคนละเรื่องกับข้อ 2 เลยครับ

“with all due respect” แปลตรงตัวว่า “ด้วยความเคารพอย่างที่ควรจะเป็น” ใช้พูดนำหน้าก่อนที่จะ ไม่เห็นด้วย กับคนที่มีตำแหน่งสูงกว่าครับ พูดง่าย ๆ คือเป็นเกราะกันกระแทกก่อนจะเถียงนั่นเอง

สำนวนนี้เก่ามาก มีบันทึกการใช้ตั้งแต่ราวปี 1670 เลยครับ

【ตัวอย่าง】
・With all due respect, sir, I think that plan will fail.
（ด้วยความเคารพนะครับท่าน แต่ผมคิดว่าแผนนั้นจะล้มเหลวครับ）

4. สำนวนอื่น ๆ ที่เจอบ่อย

5. เกร็ดเรื่องภูมิภาค：”Respect!” แบบสแลง

ในภาษาพูดของอังกฤษ วัฒนธรรมจาเมกา และวงการฮิปฮอปอเมริกัน มีการใช้ “Respect!” เป็นคำอุทานเดี่ยว ๆ ความหมายประมาณ “นับถือเลย!” “เจ๋งมาก!” ครับ

เป็นภาษาพูดล้วน ๆ นะครับ อย่านำไปใช้ในอีเมลงานหรือเอกสารทางการเด็ดขาด

คำใกล้เคียงกับ “respect”：ต่างจาก “admire” ยังไง?

รากศัพท์ของ “respect” มาจากภาษาละติน แถมเป็นฝาแฝดกับคำที่คาดไม่ถึง

จากตรงนี้ไปเราจะเปลี่ยนมุมมอง มาเจาะลึกเรื่องรากศัพท์ของ “respect” กันครับ

“respect” มีที่มาโดยตรงจากคำละติน respectus ซึ่งเป็นรูป past participle ของกริยา respicere ที่แปลว่า “หันกลับไปมอง, พิจารณา” ครับ

และ respicere เองก็แยกออกได้อีกเป็น re-（กลับไป） + specere（มอง） ซึ่งสาวรากลึกลงไปได้ถึงรากภาษาอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *spek-（สังเกต, มอง） เลยครับ

เว็บพจนานุกรมรากศัพท์ภาษาอังกฤษ “Etymonline” ได้บันทึกที่มาของ “respect” ไว้ดังนี้ครับ

late 14c., “relationship, relation; regard, consideration,” from Old French respect and directly from Latin respectus “regard, a looking at,” literally “act of looking back (or often) at one,” past participle of respicere “look back at, regard, consider,” from re- “back” + specere “look at.”

คำแปลภาษาไทย：ปลายศตวรรษที่ 14 ในความหมาย “ความสัมพันธ์, ความเกี่ยวข้อง, การคำนึงถึง” มาจากภาษาฝรั่งเศสเก่า respect และมาจากภาษาละติน respectus ที่แปลว่า “การคำนึงถึง, การมองดู” ซึ่งแปลตรงตัวว่า “การหันกลับไปมอง (หรือมองซ้ำ ๆ) ที่ใครสักคน” เป็นรูป past participle ของ respicere ที่แปลว่า “หันกลับไปมอง, คำนึงถึง, พิจารณา” อันประกอบด้วย re- “กลับไป” + specere “มอง”

※อ้างอิงและยกข้อความจาก「Etymonline」

สังเกตนะครับว่า ความหมายแรกสุดในศตวรรษที่ 14 ยังไม่ใช่ “ความเคารพ” เลย แต่เป็น “ความเกี่ยวข้อง・การคำนึงถึง” ต่างหาก

ความหมายที่เราคุ้นเคยกันคือ “ความรู้สึกยกย่องที่เกิดจากการกระทำหรือคุณสมบัติของอีกฝ่าย” เพิ่งมาเกิดขึ้นในช่วงปี 1580 ครับ ส่วน respect ในฐานะ คำกริยา ยิ่งเกิดทีหลังอีก คือราวปี 1540 โดยรับมาจากคำฝรั่งเศส respecter

และนี่คือเกร็ดที่สนุกที่สุดของรากศัพท์คำนี้ครับ

คำละติน respectus ตัวเดียวกันนี้ เมื่อเดินทางเข้าสู่ภาษาอังกฤษผ่านคนละเส้นทาง ได้กลายเป็นอีกคำหนึ่งที่หน้าตาไม่เหมือนกันเลย นั่นคือคำว่า “respite”（การผ่อนผัน, การพักชั่วคราว） ครับ

สองคำนี้เรียกว่า doublet（คำฝาแฝด） คือมีต้นตอเดียวกันแต่แตกออกเป็นสองคำ ลองคิดดูก็สมเหตุสมผลนะครับ เพราะการ “หันกลับไปมองอีกครั้ง” ก็คือการ ยังไม่ตัดสินใจตอนนี้ = ขอเวลาผ่อนผันออกไปก่อน นั่นเองครับ

จำ “respect” จากส่วนประกอบ「re-」＋「spect」

จากตรงนี้เราจะมาเจาะลึก “respect” จากมุมของส่วนประกอบกันครับ

ส่วนประกอบของ “respect” มี 2 ส่วน คือ “re-（กลับไป, อีกครั้ง）” ＋ “spect（มอง）” ครับ

“re-” คือส่วนที่แปลว่า “กลับไป, อีกครั้ง”

“re-” เป็นคำอุปสรรค (prefix) ที่พบบ่อยที่สุดตัวหนึ่งในภาษาอังกฤษ มีความหมายหลัก 2 อย่างคือ “ย้อนกลับไป” กับ “ทำซ้ำอีกครั้ง” ครับ

นอกจากนี้ยังมีคำอื่น ๆ ที่ใช้ “re-” ในความหมาย “ย้อนกลับ・ซ้ำ” อีกมากมายครับ

• return：”turn（หมุน）” + “re-（กลับไป）” ⇒ กลับมา, คืนกลับ
• remind：”mind（จิตใจ, ความคิด）” + “re-（อีกครั้ง）” ⇒ ทำให้นึกขึ้นได้
• reflect：”flect（งอ, โค้ง）” + “re-（กลับไป）” ⇒ สะท้อน, ครุ่นคิด

“spect” คือส่วนที่แปลว่า “มอง”

“spect” มาจากคำละติน specere ที่แปลว่า “มอง” และเป็นรากศัพท์ที่ให้กำเนิดคำภาษาอังกฤษจำนวนมหาศาลครับ

ที่คุ้นตากันดีก็เช่น spectator（ผู้ชม） spectacle（ภาพอันน่าตื่นตา） perspective（มุมมอง） หรือแม้แต่ species（สปีชีส์, ชนิดพันธุ์） และ specimen（ตัวอย่าง） ก็มาจากรากเดียวกันหมดเลยครับ

เพราะ “หันกลับไปมองอีกครั้ง（re- + spect）” นั่นเอง จึงกลายมาเป็น “respect（เคารพ, นับถือ, ให้เกียรติ）” ในปัจจุบันครับ พอเข้าใจภาพนี้แล้ว ทั้งความหมาย “ความเคารพ” และความหมาย “แง่มุม・เกี่ยวกับ” ก็เชื่อมโยงกันได้ในหัวเดียวเลยใช่ไหมครับ

สรุปความหมาย รากศัพท์ และวิธีจำ “respect”

ต่อไปนี้คือสรุปความหมายและวิธีจำคำว่า “respect” ครับ